Në sirtarin e fundit të komodinës sime, nën një tufë fletësh të zverdhura nga koha, fshihej një zarf i bardhë. Ishte pak i rrudhur, si të kishte pritur me durim për vite të tëra që dikush ta kujtonte. Mbi të, me shkrimin tim të dikurshëm, lexohej emri i tij — “Ardit”. Një letër që nuk u dërgua kurrë. Një rrëfim i mbetur pezull mes zemrës dhe fjalës.
Ishte mbrëmja e parë e tetorit kur vendosa ta shkruaja. Më kujtohet aroma e shiut që përplasej në dritare, zhurma e lehtë e orës në mur dhe ndjenja e mungesës që më kishte mbështjellë si një shall i padukshëm. Kishte kaluar një vit që nga hera e fundit që e pashë. Një vit i gjatë, i heshtur, i mbushur me kujtime që nuk shuanin dot asnjë orë.
Arditi kishte qenë gjithçka që unë nuk isha. I qeshur, spontan, plot jetë. Unë isha e kujdesshme, gjithmonë duke menduar për pasojat, për hapat e radhës. Ai, përkundrazi, besonte te momenti. “Jeta nuk është për t’u planifikuar, Elira,” më thoshte gjithmonë. “Ajo ndodh ndërkohë që ti përpiqesh ta kuptosh.” Dhe ndoshta kishte të drejtë. Por në atë kohë, nuk e kuptova.
U njohëm në një kurs pikture. Ai vinte për t’u çlodhur pas punës, unë për të harruar vetminë. Kishim filluar të bisedonim pas çdo ore. Në fillim për ngjyrat, pastaj për muzikën, librat, jetën. Ishte e lehtë të flisje me të, aq e lehtë sa shpesh harroja që koha ecte. Ai kishte një mënyrë të çuditshme për të parë botën — sikur çdo gjë kishte një kuptim të fshehtë, që duhej vetëm pak guxim për ta zbuluar.
Një mbrëmje vere, ndërsa ishim ulur në parkun afër lumit, më tha: “Nëse ndonjëherë më mungon, shkruaj një letër. Mos më telefono, mos më dërgo mesazhe. Vetëm shkruaj. Fjalët në letër nuk gënjejnë.” Atëherë e mora si një batutë romantike, por më vonë kuptova se ndoshta ai e dinte diçka që unë jo. Sepse kur iku, ajo mbeti mënyra e vetme për të folur me të.
Arditi u largua për në Itali, për një mundësi që nuk mund ta refuzonte. “Vetëm për pak kohë,” më tha. “Vetëm disa muaj, pastaj kthehem.” Unë e besoja. I besova me gjithë shpirtin, siç beson një fëmijë në premtimin e një prindi. Por muajt u kthyen në vite, dhe fjalët e tij mbetën në ajër, të varura mes ëndrrës dhe realitetit. Mes nesh mbeti vetëm heshtja — ajo heshtje që ndonjëherë flet më shumë se çdo fjalë.
Letra ime fillonte kështu:
“Ardit, nëse do ta dish, po, më mungon. Më mungon çdo mëngjes kur pi kafen vetëm, çdo herë që bie shi dhe çdo herë që shoh ngjyrën e kaltër në një pikturë. Nuk e di nëse do të të dërgoj këtë letër ndonjëherë, por ndjej se duhet ta shkruaj. Ndoshta për të lënë pak qetësi brenda meje. Ndoshta për të mos harruar.”
Shkruaja dhe ndieja se çdo fjali më sillte më afër kujtimeve tona — shëtitjet në bulevard, bisedat deri vonë, duart që takoheshin rastësisht mbi tavolinë. Çdo detaj i vogël kishte marrë vlerë, sikur koha t’i kishte ruajtur me xhelozi për t’ia kujtuar një zemre që ende nuk ishte shëruar.
Por letra nuk mbaronte me kujtime. Ajo kishte edhe pyetje — ato pyetje që njeriu nuk guxon t’i bëjë ballë përballë. “Pse nuk u ktheve? A e kishe harruar? Apo ishte më e lehtë të mos kujtoje?” Pyetje që ndoshta nuk do të merrnin kurrë përgjigje, por që gjithsesi duhej të shkruheshin për të marrë frymë. Dhe ndoshta, për të mësuar të lëshoja.
Kur e mbylla zarfin atë natë, kisha ndjesinë e çuditshme se kisha folur me të, edhe pse ai ishte mijëra kilometra larg. Mendova ta dërgoja ditën tjetër, por nuk e bëra. Diçka më ndaloi — ndoshta frika se ndoshta ai nuk do të përgjigjej. Ose ndoshta kuptova se ndonjëherë dashuria e vërtetë nuk kërkon përgjigje, kërkon vetëm pranim.
Kaluan vite. Letra mbeti aty, e harruar mes librave dhe kujtimeve, derisa një ditë vendosa të pastroja shtëpinë. Kur e gjeta, zemra më rrahu fort, si atëherë. E hapa me kujdes, si të kisha frikë se fjalët do të më dilnin nga letër dhe do të më përqafonin. Dhe në njëfarë mënyre, ashtu ndodhi. Çdo rresht më solli prapa në atë periudhë ku dashuria kishte qenë e thjeshtë, e pastër, pa pritje, pa kushte.
Ndërkohë, jeta kishte vazhduar. Kisha një punë që më mbushte ditët, miq që më bënin të qeshja, dhe një ndjenjë qetësie që dikur nuk e kisha njohur. Por në një cep të shpirtit tim, Arditi kishte mbetur një kujtim i paqetë, një melodi e pandryshuar. E kuptova se dashuritë e tilla nuk harrohen — ato nuk mbarojnë, thjesht shndërrohen në diçka më të butë, më të qetë, si një aromë që mbetet në ajër edhe pasi personi është larguar.
Një mëngjes dimri, mora lajmin se Arditi ishte kthyer në qytet. Për disa sekonda, ndjeva zemrën të më ndalonte. U ndjeva sërish ajo vajza që e priste çdo ditë mes shpresës dhe dyshimit. Nuk e di pse, por atë ditë mora zarfin dhe dola jashtë. M’u duk se duhej ta takoja, t’ia jepja, ose ndoshta vetëm ta shihja një herë tjetër, për ta mbyllur atë kapitull që kishte mbetur pezull.
E pashë në një kafe pranë sheshit. Kishte ndryshuar, por sytë i kishte po ata — të qetë, të thellë, si dikur. Kur më pa, buzëqeshi. Ishte një buzëqeshje që nuk kishte nevojë për fjalë. Folëm për gjëra të zakonshme: për punën, për miqtë, për jetën. Asnjëri nuk e përmendi të shkuarën. Dhe në një moment, kuptova se ndoshta nuk duhej. E kaluara kishte bërë punën e saj: na kishte mësuar të dashuronim, por edhe të lirojmë.
Kur u ngrit për të ikur, unë futa dorën në çantë dhe ndjeva zarfin. Për pak çaste, e mbajta në dorë, pastaj e ktheva sërish brenda. Ai nuk kishte pse ta lexonte. Letra nuk ishte më për të. Ishte për mua — për vajzën që kishte mësuar se dashuria nuk matet me afërsi, por me kujtime që mbeten të gjalla edhe në mungesë.
Më vonë atë mbrëmje, u ktheva në shtëpi dhe vendosa zarfin në raftin e librave, mes dy romaneve të preferuara. E kuptova se ajo letër, edhe pse nuk u dërgua kurrë, kishte përmbushur qëllimin e saj. Ajo më kishte mësuar të flas me ndjenjat, të përballem me kujtimet, dhe më në fund, të pranoj se disa gjëra nuk janë bërë për t’u përjetuar përgjithmonë, por për t’u kujtuar me mirënjohje.
Ndonjëherë, kur fryn era dhe dritarja mbetet hapur, më duket sikur fjalët e asaj letre përhapen në ajër, duke udhëtuar drejt një vendi të panjohur, ndoshta atje ku shkojnë të gjitha fjalët e pathëna. Dhe ndoshta, diku, dikush i dëgjon.
Dashuria ime për të nuk mbaroi. Thjesht ndryshoi formë — u bë paqe, kujtim, dhe ndoshta, një frymë e lehtë që më kujton se çdo histori, edhe ajo që nuk mbaron si në përralla, ka bukurinë e vet.