Në jetën time kam parë shumë fytyra që u shfaqën e u zhdukën si re të lehta në qiellin e kujtimeve. Por kishte një përshëndetje, një e vetme, që mbeti pezull në zemrën time si një melodi që s’mbaron kurrë. E ndoshta pikërisht ajo përshëndetje më mësoi se disa takime nuk janë rastësore, por të shkruara diku lart, në një vend ku koha nuk ka fuqi.
Ishte një pasdite e zakonshme pranvere. Dielli përhapej si mjaltë mbi rrugët e qytetit, dhe njerëzit ecnin me nxitim për t’u kthyer në jetët e tyre. Unë, i lodhur nga rutina e një dite të zakonshme pune, ndalova për një kafe pranë sheshit. Nuk ishte lokali im i zakonshëm, por diçka më tërhoqi — ndoshta dritarja e hapur, aroma e kafesë apo muzika e qetë që vinte nga brenda. Aty e pashë për herë të parë. Ajo po lexonte një libër pranë dritares, e përqendruar, me një flok të gjatë që binte mbi faqe si një perde e butë.
Sytë tanë u takuan për një sekondë. Ajo buzëqeshi lehtë, dhe unë, pa e ditur pse, ngrita dorën dhe e përshëndeta. Ishte një gjest i thjeshtë, spontan, pothuajse i pakuptim. Ajo m’u përgjigj me të njëjtën përshëndetje, e pastaj uli sytë sërish te libri. Por për mua ajo sekondë u bë fillimi i diçkaje që do të më ndiqte për gjithë jetën.
Nuk pata guximin t’i afrohesha atë ditë. E lashë të largohej, duke menduar se ishte vetëm një moment i bukur që duhej ruajtur si kujtim. Por ditët që pasuan ishin të mbushura me mendime për të. U ktheva në të njëjtin lokal disa herë, gjoja për kafe, por në të vërtetë për të parë nëse ajo do të ishte aty. Dhe një javë më vonë, fati m’u përgjigj.
Ajo ishte ulur në të njëjtin vend, me të njëjtin libër në duar. Këtë herë mora frymë thellë dhe shkova drejt saj.
“Përshëndetje,” – i thashë me një buzëqeshje që më dridhej.
Ajo ngriti sytë dhe qeshi lehtë. “Më duket se më ke përshëndetur edhe më parë.”
“Ndoshta… por kjo është përshëndetja e dytë. Më e vërteta,” – iu përgjigja.
Qeshi, dhe ashtu nisi biseda jonë e parë. E quhej Elira. Kishte një zë të butë, që të kujtonte pranverën pas një dimri të gjatë. Folëm për libra, për filma të vjetër, për ëndrra të harruara që duhej t’i rikthenim. Nuk e ndjeva kohën si kaloi. Kur u ngrit për t’u larguar, më tha:
“Ndoshta përshëndetja jonë e tretë do të jetë më e gjatë.”
E lashë të ikte me atë fjali në mendje. Dhe ashtu ndodhi.
Nga ajo ditë, përshëndetjet tona u bënë të përditshme. Takoheshim shpesh në të njëjtin lokal, jo gjithmonë me marrëveshje, por si dy njerëz që i ndienin hapat e njëri-tjetrit. Ajo pinte gjithmonë çaj me limon, unë kafe të zezë. Ajo më fliste për jetën e saj, për ëndrrën që kishte për t’u bërë mësuese, për fëmijët që donte t’u mësonte jo vetëm shkronjat, por edhe mirësinë. Dhe unë e dëgjoja, duke menduar se në sytë e saj kishte më shumë dritë se në çdo mëngjes që kisha parë.
Një ditë, ndërsa po shëtisnim pranë lumit, më tha:
“Nëse një ditë do të ndaheshim, dua ta kujtoj përshëndetjen tënde. Sepse ajo kishte diçka ndryshe. Ishte si një premtim.”
“Premtim për çfarë?” – e pyeta.
“Për një jetë që s’ka frikë të fillojë.”
Nuk e dija atëherë, por ajo fjali do të më ndiqte më gjatë se çdo premtim i dhënë me fjalë.
Kohët kaluan, dashuria jonë u rrit si një pemë që rritet ngadalë, por me rrënjë të forta. Ishte dashuri e thjeshtë, pa drama, pa zhurmë. E ndërtuar me kujdes, me letra të vogla që i linim njëri-tjetrit, me mesazhe që fillonin me “Mirëmëngjes” dhe mbaronin me “Më mungon.”
Por jeta, si gjithmonë, ka mënyrën e vet për të testuar qëndrueshmërinë e ndjenjave. Elira mori një ofertë për të studiuar jashtë vendit, në një program të veçantë për arsimtarë. Ishte një ëndërr për të, dhe një sprovë për mua. E mbaj mend ditën e fundit në aeroport. Ajo mbante një shall të verdhë dhe lot në sy.
“Nuk dua ta mbyllim me lamtumirë,” – më tha.
“Atëherë le ta mbyllim me një përshëndetje,” – i thashë.
Dhe ashtu ndodhi. Një përshëndetje e gjatë, me duar që nuk donin të ndaheshin dhe sy që donin të kujtonin çdo detaj.
Më shkroi gjatë muajve të parë. Letra të gjata, me aroma librash të rinj dhe kafenesh të huaja. Më tregonte për qytetin e ri, për studentët, për dritat e rrugëve. Por me kohën letrat u rralluan. Ndonjëherë jeta ndan më shumë me heshtje se me fjalë. Dhe unë e lashë kohën të bëjë të vetën.
Vitet kaluan. U ktheva te jeta ime, puna, përditshmëria. Por çdo herë që përshëndesja dikë në rrugë, e ndjeja atë kujtim në zemër. “Një përshëndetje që s’mbaron kurrë,” mendoja me vete.
Një mëngjes vjeshte, pas shumë vitesh, u ktheva në atë lokal të vjetër që tashmë kishte ndërruar pronarë. Muzika nuk ishte më e njëjtë, por diçka në ajër më bëri të ndalem. Dhe aty, në vendin pranë dritares, ishte ajo. Elira.
Flokët i ishin bërë pak më të shkurtër, por sytë kishin po të njëjtën ndriçim.
“Përshëndetje,” – i thashë me një zë që mezi doli.
Ajo u kthye dhe qeshi. “Përsëri ti… gjithmonë me të njëjtën përshëndetje.”
“Ndoshta sepse është e vetmja që di si t’i them,” – thashë.
U ulëm bashkë. Koha midis nesh u shkri si akulli në filxhanin e çajit. Më tregoi se ishte kthyer për të qëndruar. Ishte bërë mësuese, siç kishte ëndërruar. “Fëmijët më mësojnë më shumë sesa u mësoj unë atyre,” tha, dhe unë pashë tek ajo të njëjtën vajzë që dikur më fliste për dritën e shpirtit.
Qëndruam gjatë, duke folur për vitet e humbura, për stinët që s’kishin pritur. Dhe në fund, para se të largohej, më tha:
“E sheh? Përshëndetjet tona janë gjithmonë fillime, kurrë mbarime.”
Ajo fjali u bë si një strehë në mendjen time. U pamë sërish, u takuam shpesh. Nuk kishim më nevojë për shumë fjalë, sepse çdo gjest, çdo shikim, mbante kuptimin e një dashurie që nuk kishte humbur, vetëm ishte pjekur me kohën.
Kur u martuam, ceremonia ishte e vogël, por e mbushur me ndjenjë. Ajo hyri në sallë e qeshur, dhe unë e përshëndeta ashtu si herën e parë, me një dorë ngritur, me një buzëqeshje që përfshinte gjithë kujtimet.
“Një përshëndetje që zgjat një jetë,” më pëshpëriti në vesh, ndërsa kërcenim nën dritat e buta.
Tani, pas shumë vitesh, ndërsa e shkruaj këtë kujtim, ajo është ende pranë meje, duke lexuar në dritare, me një filxhan çaji. Dhe çdo herë që më sheh, buzëqesh dhe më thotë:
“Përshëndetje.”
Dhe unë i përgjigjem: “Përshëndetje, dashuri ime.”
Sepse disa përshëndetje nuk janë fillime e as funde. Janë vetë jeta. Janë mënyra jonë për t’i thënë kohës se dashuria nuk matet me orë, por me momente që mbeten përgjithmonë.